مقایسۀ اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار، شناختی- رفتاری و شناختی- رفتاری- هیجانی بر سیر تغییر رضایت‌مندی زناشویی زوجین و افسردگی زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مشاوره خانواده، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه رازی

چکیده

هدف: طبق مدل افسردگی زناشویی بیچ، افسردگی زنان تا حد زیادی ناشی از نارضایتی زناشویی آنان است و به همین دلیل او زوج درمانی را برای بهبود افسردگی زنان مؤثر می‌داند. بنابراین هدف این مطالعه مقایسه‌ی اثربخشی زوج درمانی هیجان‌مدار، شناختی-رفتاری، و شناختی-رفتاری-هیجانی بر رضایت‌مندی زناشویی زوجین و افسردگی زنان است.
روش: این مطالعه نیمه‌تجربی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری و روش آماری آن تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر دوگانه بود. نمونه‌ی مورد نظر از میان زوج‌هایی انتخاب شد که به مراکز مشاوره‌ی شهر همدان مراجعه کرده و تشخیص همزمان افسردگی زن و نارضایتی زناشویی گرفته بودند. 67 زوج واجد شرایط شرکت در این مطالعه بودند که از میان آنها 45 زوج انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه زوج‌درمانی قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه‌های جمعیت‌شناختی، افسردگی بک، و رضایت‌مندی زناشویی انریچ بود. به منظور ثبت سیر تغییرات نمره‌های افسردگی و رضایت‌مندی زناشویی، زوجین پرسشنامه‌ها را در مرحله‌ی پیش‌آزمون، جلسه‌ی ششم، یازدهم، پانزدهم (پس‌آزمون)، یک ماه بعد (پیگیری اول) و سه ماه بعد (پیگیری دوم) کامل کردند.
یافته‌ ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر دوگانه نشان داد که هر سه زوج درمانی در افزایش رضایت‌مندی زناشویی و کاهش نمرات افسردگی مؤثرند. زوج درمانی هیجان‌مدار تنها در نمرات پیگیری افسردگی و رضایت‌مندی زناشویی مؤثرتر از زوج‌درمانی شناختی-رفتاری بود. زوج‌درمانی شناختی-رفتاری-هیجانی هم در طول درمان و هم در نمرات پیگیری رضایت‌مندی زناشویی و افسردگی مؤثرتر از دو روش دیگر بود.
نتیجه ‌گیری: زوج‌درمانی شناختی- رفتاری- هیجانی با هدف قرار دادن سه بعد اصلی شناخت، رفتار و هیجان، به اصلاح الگوی تعاملی زوجین می‌پردازد، درحالی که در زوج‌درمانی شناختی-رفتاری به هیجان کمتر توجه شده و در زوج درمانی هیجان‌مدار، به باور و شناخت‌ها کمتر پرداخته می‌شود، لذا این روش به طور ماندگارتری موجب افزایش رضایت‌مندی زناشویی زوجین و کاهش افسردگی زنان شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing Effectiveness of Emotional Focused, Cognitive Behavioral and Cognitive Behavior Emotional Couple Therapy on the Change Process of Spouses' Marital Satisfaction and Women Depression

نویسندگان [English]

  • Rozita Amani 1
  • Mohammad Rerza Majzoobi 2
1 Assistant Professor of Counseling, University of Bu Ali-Sina, Hamedan, Iran
2 MA in General Psychology, University of Razi, Kermanshah, Iran
چکیده [English]

Purpose: Women’s depression, based on Beach model of marital depression, is caused mainly by marital dissatisfaction and he recommends couple therapy for treating women’s depression. So this study aims at comparing the efficacy of Emotional Focused Couple Therapy (EFCT), Cognitive Behavioral Couple Therapy (CBCT), and Cognitive Behavior Emotional Couple Therapy (CBECT) through marital satisfaction of spouses and women's depression.
Methods: this study was a quasi-experimental research with pretest-posttest-follow up design, and the experimental trend of double repeated measures analysis was used along with random replacement. The sample population was chosen out of couples referring to consulting centers of Hamadan, with the diagnosis of simultaneous depression and marital dissatisfaction. 67coupleswereeligible to participate in the research, among whom, 45 couples were chosen, and divided into three groups of couple therapy randomly. The couples in each of three intervention groups participated in 15 weekly sessions. The tools of research included demographic questionnaire, Beck's depression Scale and Enrich marital satisfaction. To record the variation of the depression scores and marital satisfaction, the participants fill out them in pretest, in 15 therapeutic sessions in session 7, session 11, session15)post-test( one month later (first follow up( and three months after intervention (second follow up) again.
Findings: The results of applying variance analysis with double repeated measures analysis showed that CBCT, EFCT, and CBECT approach were influential in reducing depression score and in increasing marital satisfaction. EFCT was more effective than CBCT in follow up score for depression and marital satisfaction. CBECT was better than other methods both in therapeutic period and follow up score for depression and marital satisfaction.
Conclusion: For correcting couple’s interaction patterns, Cognitive- Behavior-Emotional Couple Therapy focuses on three different aspects including cognition, behavior and emotion. However, in cognitive-behavioral couple therapy less focus is on emotion and in emotionally focused couple therapy, beliefs and cognition is not the main concern. So this approach can enhance couple’s satisfaction and reduce women’s depression in the long term.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Emotional Focused Couple Therapy
  • Cognitive-Behavioral Couple Therapy
  • Cognitive-Behavior- Emotional Couple Therapy
  • marital satisfaction
  • Women Depression