هم سنجی تأثیر آموزش گروهی رویکرد مبتنی بر نظریه انتخاب و تحلیل تبادلی روی سرمایه روان‌شناختی زوجین درگیر تعارض زناشویی

نوع مقاله : کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان شناسی عمومی ، گروه روان شناسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران

2 دانشیار، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران/دانشیار گروه روان شناسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران

3 دانشیار گروه روان شناسی ، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

4 استادیار گروه روان شناسی، واحد رودهن، دانشگ اد اسلامی، رودهن، ایران

چکیده

تعارض زناشویی سرمایۀ روان­شناختی را کاهش می‌دهد و روی سلامت بدنی و روانی همسران تأثیرات ناگواری می‌گذارد. پژوهش‌های قبلی نشانگر خودکارآمدی نظریه انتخاب و تحلیل ارتباط متقابل در کاهش تعارض زناشویی همسران بوده‌اند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف هم سنجی تأثیر رویکرد مبتنی بر نظریه انتخاب و تحلیل ارتباط متقابل بر سرمایه‌های روان‌شناختی زوجین دارای تعارضات زناشویی بود. این پژوهش به روش آزمایشی با طرح گروه کنترل نامعادل با بیش از یک گروه آزمایش انجام شد. بدین منظور از زوجین دارای تعارضات زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره منطقه سه شهر تهران با تجربه حداقل یک سال زندگی مشترک با روش نمونه‌گیری در دسترس، 30 زوج (60 زن و شوهر) انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه آزمایشی 1، آزمایشی 2 و کنترل جایگزین شدند. داده‌ها قبل و بعد از مداخله با استفاده از پرسشنامه سرمایه‌های روان‌شناختی (Luthans, F., Youssef, C.M.,& Avolio, B.J. 2007) گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با تحلیل کوواریانس نشان داد که اجرای نظریه انتخاب  و تحلیل رفتار متقابل بر مؤلفه‌های خودکارآمدی (01/0> P ، 15/10 =  (53 و 2)F) و امیدواری (01/0> P ، 18/14 =  (53 و 2)F) و خوش‌بینی (01/0> P ، 72/9 =  (53 و 2)F) سرمایه روان‌شناختی را در سطح 01/0 و مؤلفه تاب‌آوری(05/0> P ، 78/4 =  (53 و 2)F) آن را در سطح معناداری 05/0تحت تأثیر قرار داده است. ولی تفاوت اثر متغیر مستقل بر هیچ‌یک از مؤلفه‌های سرمایه روان‌شناختی معنی‌دار نبود. یافته‌ها نشان داد که تفاوت اثربخشی هر دو متغیر مستقل بر مؤلفه‌های سرمایه روان‌شناختی معنی‌دار نبود. بنابراین به‌کارگیری هر دو روش جهت افزایش سرمایه روان‌شناختی زوجین متعارض به مشاورین و روان‌درمانگران توصیه می‌شود.

عنوان مقاله [English]

Comparison of the Effect of Group Training of Choice-Based Theory Approach and the Transactional Analysis on Psychological Capital among Couples with Marital Conflict

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Tabe Jamaat 1
  • Mohamad Asgari 2
  • Malek Mir Hashemi 3
  • Nasrin Bagheri 4
1 Ph.D. student of General psychology, Department of Psychology , Borujerd Branch , Islamic Azad University, Borujerd , Iran
2 Associate Professor, Department of psychology , Faculty of Psychology, Allameh Tabatabai University, Tehranl, Iran/Associate Professor, Department of Psychology , Borujerd Branch, Islamic Azad University , Borujerd , Iran
3 Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Roudehen, Iran
4 Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Roudehen, Iran
چکیده [English]

Background: Marital conflict reduces psychological capital, and it has adverse effects on the physical and mental health of spouses. Previous research has shown the effect of the approach based on choice theory and transactional analysis in reducing marital conflict between spouses. Objective:   The present study aims to compare the effect of the approach based on choice theory and transactional analysis on the psychological capital of couples who have marital conflicts. Method:This research was conducted by experimental method with pre-test and post-test design and with an unbalanced control group with more than one experimental group. For this purpose, out of all couples with marital conflicts who were referred to counseling centers in the third district of Tehran with at least one year of living together with the available sampling method,30 couples(60 husbands & wives) were selected and randomly substituted into three groups of experimental 1, experimental 2, and control. The data before and after the experiment were gathered by the Psychological Capitals Questionnaire )Luthans, Youssef, & Avolio, 2007(. Findings:The data analysis with covariance analysis showed that interventions of choice theory and transactional analysis have a significant effect on the components of self-efficacy (P <0.01, F = 10.15) and hope (P <0.01, F = 14.18) and optimism (P <0.01, F = 9.72) psychological capital at the level of 0.01 and resilience (P <0.05, F = 4.78) was significant. But the difference in the effect of the independent variable on any of the components of psychological capital was not significant. Conclusion: The results showed that the difference between the effectiveness of both independent variables on the increasing of components of psychological capital was not significant. Therefore, applying both methods by counselors and psychotherapists to increase the psychological capital of couples involved in the marital conflict can be recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • transactional analysis
  • marital conflict
  • choice theory
  • psychological capital
  • تاریخ دریافت: 18 شهریور 1400
  • تاریخ بازنگری: 13 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش: 25 دی 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 اسفند 1400